حسن بيگلرى

195

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

چهارم - اخفاء تنوين و نون ساكنه پوشانيدن و پنهان كردن حروف را هنگام تلفظ اخفاء گويند . اخفاء ، ما بين ادغام و اظهار است و مورد آن در نون ساكنه و تنوين نزد پانزده حرف از الفباى زبان عرب مىباشد بدين ترتيب كه هر گاه بعد از تنوين يا نون ساكنه يكى از حروف پانزده گانهء زير واقع شود اعم از اينكه در يك يا دو كلمه باشند ، تنوين و نون ساكنه ، اخفاء با غنّهء طبيعى ( خفيف ) ميگردد زيرا مخرج نون با مخارج حروف مزبور نه چندان فاصله دارد كه مانند حروف حلقى اظهار شود و نه آنقدر نزديك است تا مثل حروف يرملون ادغام گردد بلكه ميان اظهار و ادغام كه همان اخفاء است بايد ادا شود و براى انجام آن ، زبان به مخرج نون گذارده نميشود و بايد صدا را اندكى كشيد تا اخفاء حاصل گردد و هيچيك از قراء ترك غنّه را در حال اخفاء جايز نميدانند . علامت اخفاء حرف « ف » و گاهى يك نقطه است كه بطور خيلى نادر يكى از آن دو در بعضى قرآنها بالاى آن حرف گذارده مىشود . حروف پانزده‌گانه با مثالهاى آن عبارتند از : 1 - تاء مانند : أَنْتُمْ - فَمَنْ تابَ - جَنَّاتٍ تَجْرِي 2 - ثاء مانند : أُنْثى - مِنْ ثَمَرَةٍ - حاصِباً ثُمَّ 3 - جيم مانند : يُنَجِّي - مَنْ جاءَ - غَسَّاقاً جَزاءً 4 - دال مانند : أَنْداداً - مِنْ دافِعٍ - كَأْساً دِهاقاً 5 - ذال مانند : أَنْذِرْهُمْ - مِنْ ذلِكَ - الْحَكِيمُ ذلِكَ 6 - زاء مانند : مُنْزَلًا - مَنْ زَكَّاها - مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ 7 - سين مانند : مِنْسَأَتَهُ - مِنْ سَبَإٍ - خالِصاً سائِغاً 8 - شين مانند : أَنْشَأْنا - مِنْ شَجَرَةٍ - صَبَّارٍ شَكُورٍ